10.11.06

Ποιός βούτηξε την αμμουδιά της Ερεσού;

Φωτογραφία του 2004: μια από τις αμέτρητες μικρές παραλίες που έχει η όμορφη χώρα μας.

Φωτογραφία του 2005: γράψε μία μείον! Ποιός βούτηξε την αμμουδιά;

Τι σημαίνουν όλα αυτά; Διαβάστε το μέηλ και θα καταλάβετε...

*

Βρήκα λίγο χρόνο για να σας στείλω κάποιες καλοκαιρινές φωτογραφίες απ'
τη Λέσβο. Νομίζω πως είναι ενδιαφέρουσες. Είναι το φράγμα της μονής Πυθαρίου στην Ερεσό της Λέσβου. Προφανώς η χρησιμότητα του είναι αυτονόητη. Από τον ταμιευτήρα και τα υπόγεια δίκτυα που κατασκευάστηκαν, με υδροληψίες(βάνες) κατά τόπους, θα αρδευθούν μερικές χιλιάδες στρέμματα. Όμως μετά την κατασκευή του τον δεύτερο μόλις χρόνο(άρχισε σταδιακά από τον πρώτο χρόνο) εξαφανίστηκε η υπέροχη παραλία της Ερεσού που διέθετε μια αμμουδιά πολλών μέτρων. Η θάλασσα έφτασε στις πασαλόπηκτες βεράντες των καταστημάτων αφού ρούφηξε την αμμουδιά (15-20 μέτρα) και σε σημαντικό
μήκος ακτής.

Τι συνέβη?
Σύμφωνα με το τμήμα Ωκεανογραφίας του Πανεπιστημίου Μυτιλήνης(με κάποιους
τουλάχιστον που τυχαία συνάντησα και συζήτησα), ανετράπη η ισορροπία των
φερτών υλικών που μετέφερε ο ψαροπόταμος που χύνονταν στην παραλία της
σκάλας Ερεσού, ακριβώς στο σημείο που εξαφανίστηκε η παραλία,λόγω της
κατασκευής του φράγματος ψηλά στις πηγές του. Είναι πια ένας ξεροπόταμος.
Τα θαλάσσια ρεύματα ολοκλήρωσαν την καταστροφή.
Κατ' άλλους(συζήτησα με κάποιον από τους μελετητές του έργου) δεν ισχύει
αυτό και το αποδίδουν στην αλλαγή των θαλασσίων ρευμάτων(?),στην
κατασκευή ενός αλιευτικού καταφύγιου στο αριστερό άκρο της ακτής της σκάλας Ερεσού
και στην παρουσία του βράχου(!!) μέσα στη θάλασσα(τον βλέπετε στις φωτό). Ο
βράχος υπάρχει βέβαια μερικά εκατομμύρια χρόνια. Σίγουρα όμως.....υπήρχε
πριν 15 χρόνια που ξαναεπισκέφτηκα την Ερεσό και η παραλία ήταν εκεί.

.....Για να λύσουν λοιπόν το πρόβλημα σκέφτονται ή προτείνουν κάποιοι μια

νέα επέμβαση. Να κατασκευασθεί ένα υποθαλάσσιο φράγμα μερικές δεκάδες
μέτρα απ' την ακτή!!!
Πως σας φαίνεται?

*

(...)

Υ.Γ.3 Θα φάτε καλά στην Περαία. Θα ψαρεύεις απ' το
μπαλκόνι του σπιτιού σου!!

_________

Σας θυμίζουν τίποτε όλα αυτά; Πάντως δίνουν μια καινούρια διάσταση στο θέμα της επέκτασης του 10/28: δεν είναι άσχημη ιδέα ένα ψαρακάλαμο και ψάρεμα από το μπαλκόνι...

7.11.06

Στην Καλαμαριά

Χθες το βράδυ έγινε στην Καλαμαριά η συνάντηση με τη "Δημοτική Κίνηση Πολιτών Καλαμαριάς" - με θέμα φυσικά την επέκταση του διαδρόμου και τις καταστροφές που θα προκληθούν εξαιτίας της. Ακολούθησε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση.

Διατύπωσα την άποψη οτι στο σημείο που βρισκόμαστε τώρα, δύο είναι τα αιτούμενα:

α. να σταματήσει το έργο ΤΩΡΑ, και
β. να συζητηθεί το θέμα του νέου αεροδρομίου από μηδενική βάση.

Οι Καλαμαριώτες πήραν ζεστά την υπόθεση - προγραμματίστηκε κιόλας μια εκδήλωση, περί της οποίας θα σας ενημερώσω σε λίγες μέρες. Αποφάσισαν ακόμα να παίξουν δυνατά το χαρτί της ενημέρωσης του κόσμου και να αξιοποιήσουν την παρουσία τους στο νέο δημοτικό συμβούλιο.

Σημειωτέον οτι η Καλαμαριά θα αντιμετωπίσει μεγάλα προβλήματα και από τα δύο "μεγάλα" έργα: και την υποθαλάσσια και το αεροδρόμιο. Γι' αυτό οι φίλοι της "Δημοτικής Κίνησης Πολιτών" αποφάσισαν να τα παλέψουν "πακέτο". Αυτό, δηλαδή, που πρέπει να κάνουμε όλοι - σε όποιον δήμο κι αν κατοικούμε!

*

Στο μεταξύ, οι "Πολίτες για το Θερμαϊκό" και η "Ένωση Πολιτών Δήμου Θερμαϊκού" προσπαθούν να ανεβάσουν το θέμα στην ατζέντα των νομαρχιακών και δημοτικών κινήσεων της Θεσσαλονίκης. Δεν είναι εύκολη δουλειά - αλλά είναι κάτι που θα δώσει (ελπίζουμε) αποτελέσματα. Παράλληλα, η περιβαλλοντική ομάδα "Κρουσίδα Γη" ετοιμάζει κι αυτή το δικό της πρόγραμμα.

*

Όλα αυτά έπρεπε να είχαν γίνει ...πέρυσι. Αυτό δε σημαίνει πως δεν πρέπει να κάνουμε κάτι ΤΩΡΑ. Το χρωστάμε στα παιδιά μας, στα οποία θα αφήσουμε, αν πραγματοποιηθούν τα δυο συγκεκριμένα έργα, μια πόλη - καρνάβαλο!

Πάνος Ζέρβας

Μικρό φωτορεπορτάζ από το εργοτάξιο του 10/28

Παραμένουμε μακάριοι και αποχαυνωμένοι, ενώ το έργο που θα σκοτώσει το Θερμαϊκό προχωρά με γοργούς ρυθμούς - χωρίς κανείς να λαμβάνει σοβαρά υπόψη του οτι η εκδίκαση της υπόθεσης στο ΣτΕ εκκρεμεί ακόμα...

Λόφοι με σκύρα (ήρθαν από το Λιτόχωρο;) στις δυο πλευρές της απόληξης του χειμάρρου.

Φορτηγά φορτώνουν απο 'κει και μεταφέρουν υλικό στην απόληξη του λιμενοβραχίονα (στο μέσον της εικόνας) - μάλλον για ενίσχυσή του, μετά τον τελευταίο βαρδάρη. Η βυθοκόρος (αριστερά) έτοιμη να επαναλάβει τις εργασίες της

Το φορτηγό κάνει ανατροπή και αδειάζει το φορτίο του στη θάλασσα. Ίσα που προφταίνει να απομακρυνθεί και καταφτάνει το επόμενο, με τον ίδιο σκοπό.

Στο μεταξύ, στο δεύτερο λιμενοβραχίονα, ένας εκσκαφέας προσπαθεί να διευθετήσει τα μπάζα.

*

ΠΟΤΕ ΘΑ ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙ ΤΟ ΕΡΓΟΤΑΞΙΟ ΕΝΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ;

21.6.06

Οι εκλογικές ανάγκες, πρωτοσέλιδες επιθυμίες

Σε 9.000 αντίτυπα τυπώνεται η "ΦΩΝΗ" - όλος ο κόσμος στο δήμο Θερμαϊκού έμαθε πως το ΥΠΕΧΩΔΕ υποχώρησε στο θέμα του διαδρόμου. Φυσικά, κάτι τέτοιο δε συνέβη, απλώς αναβλήθηκε η εκδίκαση στο Συμβούλιο της Επικρατείας για το Δεκέμβριο - για λόγους εντελώς άσχετους με τις αντιδράσεις και τις κινητοποιήσεις (σιγά τα αίματα...) των πολιτών του Δήμου Θερμαϊκού. Όποιος διαβάσει και τις εσωτερικές σελίδες, θα διαπιστώσει πως δεν υπάρχει η παραμικρή ενέργεια του ΥΠΕΧΩΔΕ, από την οποία να προκύπτει υποχώρηση.

Επειδή μπορεί να μην το καταλάβαμε καλά, ας ρωτήσουμε τον κ. Δήμαρχο: τελείωσε, έτσι εύκολα κι απλά, η ιστορία με το διάδρομο; Κι αν όχι, γιατί παροτρύνετε τους πολίτες σε εφησυχασμό;

Πάνος Ζέρβας

9.6.06

Τι έγινε ως την Παρασκευή 9 Ιουνίου

Παρουσία (για δεύτερη μέρα) και μοίρασμα προκηρύξεων στο συνέδριο των Ωκεανολόγων.

*

Μοίρασμα προκυρήξεων σε γονείς και κηδεμόνες, κατά τη διάρκεια σχολικής γιορτής (βλ. σχόλιο σε προηγούμενο ποστ)

*

Παρουσία στην συγκέντρωση της δημοτικής παράταξης Μαντζάρη, στους Νέους Επιβάτες. Μοίρασμα προκηρύξεων και αυτοκόλλητων στους (πολλές δεκάδες) παρισταμένους.

*

Πριν λίγο, Παρασκευή σουρούπωμα: πολυπληθές κλιμάκιο των "πολιτών για το Θερμαϊκό" (καλά... πέντε είμαστε) με τη βοήθεια της νεολαίας κινήθηκε κατά μήκος της παραλίας της Περαίας και στους κάθετους δρόμους. Μοιράστηκαν εκατοντάδες προκηρύξεις, κολλήθηκαν πολλά αυτοκόλλητα και δόθηκαν δεκάδες τεύχη του περιοδικού της "Κρουσίδας Γης" που μόλις κυκλοφόρησε και είναι αφιερωμένο στην υπόθεση του αεροδρομίου. Η υποδοχή του κόσμου ήταν θερμή (με ελάχιστες εξαιρέσεις) και το ενδιαφέρον μεγάλο.

Ο Θερμαϊκός κινδυνεύει ή λέγονται υπερβολές;

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ

ΕΠΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΙΝΩΝ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΔΡΟΜΟΥ

ΠΡΟΣΑΠΟΓΕΙΩΣΕΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ 10-28 ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ

ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ» ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

Από

Κουμαντάκη Ι.

Καθηγητή Ε.Μ.Πολυτεχνείου

ΜΑΪΟΣ 2006

1. Εισαγωγή

Στη συνέχεια προηγούμενης πραγματογνωμοσύνης μου (Ιανουάριος 2006) σχετικά με τις αναμενόμενες επιπτώσεις στην παράκτια ζώνη του Δήμου Θερμαϊκού από την επέκταση μέσα στη θάλασσα του διαδρόμου προσαπογειώσεων αεροσκαφών 10-28 του αεροδρομίου «Μακεδονία» και της διατυπωμένης σ’ αυτήν επιφύλαξής μου για προσθήκη συμπληρωματικών στοιχείων, καταγράφω στην έκθεση αυτή τα εξής πρόσθετα στοιχεία.

2. Διάβρωση παράκτιας ζώνης Περαίας-Κεραιών ΕΤ-3

Η μελέτη Ακτομηχανικής που έγινε στα πλαίσια των ειδικών υποστηρικτικών μελετών για την επέκταση του διαδρόμου προσαπογειώσεων 10-28 του αεροδρομίου «Μακεδονία» έχει καταλήξει στο συμπέρασμα (πρόβλεψη μαθηματικού μοντέλου) ότι εξαιτίας των έργων επέκτασης θα πραγματοποιείται διάβρωση της ακτής 2-3 μέτρων ετησίως, δηλαδή η ακτογραμμή θα μετατοπίζεται εις βάρος της στεριάς και η θάλασσα θα προελαύνει αντίστοιχα μέτρα προς αυτήν, στο τμήμα από τη Σκάλα Περαίας έως τις κεραίες της ΕΤ-3.

Επισημαίνομε επ’ αυτού ότι σε όλο το μήκος του εν λόγω τμήματος το προς διάβρωση υλικό είναι στο σύνολό του λεπτόκοκκη έως μεσόκοκκη, ασύνδετη χωρίς συνοχή, άμμος, πλούσια σε μικρά θαλάσσια κοχύλια και θραύσματα αυτών. Η διάβρωση των παράκτιων αυτών υλικών είναι ιδιαίτερα εύκολη, καθώς και η μεταφορά τους και απόθεσή τους σε άλλες θέσεις.

Με τα χαρακτηριστικά αυτά των προς διάβρωση υλικών, η ως άνω πρόβλεψη του μαθηματικού μοντέλου για διάβρωση 2-3 μέτρων ετησίως, είναι πολύ πιθανόν να αποδειχθεί ιδιαίτερα συντηρητική. Στην περίπτωση αυτή, αλλά ακόμη κι αν η πρόβλεψη είναι ακριβής, σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα (2 έως 4 ετών) η αμμώδης παράκτια λωρίδα σε όλο της το μήκος, από Σκάλα Περαίας έως Κεραίες ΕΤ-3 και σε πλάτος μεγαλύτερο των 10 μέτρων θα έχει εξαφανισθεί από τη διάβρωση.

Με δεδομένη την σήμερα διαμορφωμένη κατάσταση στην παραλία σε όλο το μήκος της δομημένης ζώνης της Περαίας, η αμμώδης έκταση έχει πλάτος της τάξης των 10 μ. και στην ακραία της λωρίδα στα νότια αυτής έχει διαμορφωθεί ο παραλιακός πεζόδρομος της οδού Ακτής. Ο πεζόδρομος προβλέπεται να επεκταθεί σε όλη την παραλιακή ζώνη από Περαία προς Νέους Επιβάτες και Αγ. Τριάδα, μήκους περί τα 7 χιλιόμετρα, αρκετά τμήματα του ποίου έχουν ήδη ολοκληρωθεί (πεζόδρομος Κουντουριώτου στους Νέους Επιβάτες και οδός Οικονομίου στην Αγ. Τριάδα) και άλλα βρίσκονται υπό κατασκευή.

Ο μεγάλου μήκους αυτός παραλιακός πεζόδρομος, που τα ολοκληρωμένα τμήματά του αποτελούν σήμερα ό,τι ωραιότερο μπορεί να απολαύσει κάποιος, με ολόκληρο τον κόλπο της Θεσσαλονίκης σε επαφή, την πόλη της Θεσσαλονίκης και το Χορτιάτη απέναντι και την ύπαρξη κάθε είδους έργων και καταστημάτων αναψυχής, αθλητισμού, κ.τ.λ θα αρχίσει να διαβρώνεται και να καταστρέφεται από τη θαλάσσια δράση, όπου αυτή η δράση θα εκδηλώνεται έντονα διαβρωτικά, όπως στο τμήμα από Σκάλα Περαίας έως Κεραίες ΕΤ-3. Στον πεζόδρομο της οδού Ακτής υπάρχουν σήμερα ξενοδοχεία, εστιατόρια, ταβέρνες, κέντρα διασκέδασης, μπαρ, αθλητικές εγκαταστάσεις, πλατείες, μικρά λιμενικά και παράκτια έργα, κ.ά.

Αν καθυστερήσουν να ληφθούν κατάλληλα μέτρα αντιδιαβρωτικής προστασίας, ο πεζόδρομος της οδού Ακτής στην παραλία της Περαίας θα καταστραφεί και θα αρχίσουν να διαβρώνονται οι ζώνες θεμελίωσης των πολυάριθμων κτηρίων που βρίσκονται σ’ αυτήν.

Είναι προφανές ότι μέτρα προστασίας από τη διάβρωση που θα αλλοιώσουν τη χρήση αυτής της παραλίας, η οποία σήμερα αποτελεί ζώνη κολύμβησης και αναψυχής, δεν πρέπει να υιοθετηθούν και να κατασκευαστούν.

Η επέκταση της αμμώδους αυτής ακτής της Περαίας προς τα ανατολικά και βορειοανατολικά προς τις κεραίες της ΕΤ-3, αποτελεί μικρού ύψους (2-3 m) θίνη, πίσω από την οποία τα υψόμετρα του εδάφους επιτρέπουν την κατάκλυση της περιοχής από τη θάλασσα αν η θίνη αυτή καταστραφεί από τη διάβρωση, Για το λόγο αυτό και μπροστά σ’ ένα τέτοιο ενδεχόμενο κίνδυνο, η παράγραφος 55 της απόφασης έγκρισης των περιβαλλοντικών όρων ορίζει τα εξής: «… Σε περίπτωση που έγκαιρα διαπιστωθεί αλλοίωση της ακτογραμμής με κίνδυνο να κατακλυσθεί η περιοχή νοτιοανατολικά του αεροδρομίου θα πρέπει κατά προτεραιότητα να γίνουν οι απαραίτητες μελέτες και τα έργα ώστε να αποφευχθεί αυτό».

Επισημαίνουμε σχετικά ότι η θίνη αυτή αποτελείται αποκλειστικά από λίαν λεπτόκοκκη άμμο και επομένως είναι ιδιαίτερα ευπαθής στη διάβρωση. Πάνω σ’ αυτήν την θίνη κατασκευάζεται σήμερα ασφαλτοστρωμένος δρόμος που οδηγεί από την Περαία στην περιοχή ΚΑΠΠΑ-2000* όπου τους προσεχείς μήνες ολοκληρώνονται τα έργα ολυμπιακών προδιαγραφών που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων κλειστό γήπεδο μπάσκετ, κλειστό κολυμβητήριο, ξενοδοχείο, εστιατόριο, μαρίνα κ.ά.

Αν η θίνη αυτή διαβρωθεί και καταστραφεί, πέραν της αναμενόμενης κατάκλυσης της πίσω από αυτήν περιοχής, θα καταστραφεί και η οδός πρόσβασης στις εγκαταστάσεις αυτές της ΚΑΠΠΑ-2000 και η προσπέλαση προς αυτές από άλλη πλευρά θα είναι αδύνατη γιατί εφάπτεται ζώνης που παρεμβάλλεται μεταξύ αυτών και του αεροδρομίου, η οποία προβλέπεται επίσης να κατακλυσθεί.

----------------------------

* ΚΑΠΠΑ = Κέντρο Ανάπτυξης Πολιτισμού και Προσαρμοσμένου Αθλητισμού.

3. Ζώνες προσάμμωσης

Από όσα έχουν καταγραφεί στην προηγούμενη «Έκθεση Γνωμοδότησης» που συντάξαμε τον παρελθόντα Ιανουάριο, ως ζώνες προσάμμωσης θεωρούνται, σύμφωνα με την πρόβλεψη του μαθηματικού μοντέλου της μελέτης «Ακτομηχανική διερεύνηση» η περιοχή του αεροδρομίου μέχρι τις κεραίες της ΕΤ-3 και η περιοχή από Ν. Επιβάτες μέχρι Περαία (βλ. κεφ. 5.2.5. της ΜΠΕ). Το φαινόμενο αυτό δεν περιγράφεται σε ό,τι αφορά την έντασή του και τη χρονική εξέλιξή του, ούτε προτείνονται μέτρα και έργα προστασίας των ακτών από την προσάμμωση και βεβαίως δεν μελετούνται τέτοια έργα.

Επί του θέματος της προσάμμωσης θα μπορούσαν οι Μελετητές να έχουν μια πραγματική εικόνα του φαινομένου και όχι μόνο θεωρητική προσέγγισή του με την πρόβλεψη του μαθηματικού μοντέλου ή ακόμη και φυσικού προσομοιώματος.

Μια πραγματική εικόνα προσάμμωσης που έχει λάβει χώρα στο Δήμο Θερμαϊκού από το 1997 δίδεται στην περιοχή της Σκάλας των Νέων Επιβατών και τεκμηριώνεται σ’ αυτή την έκθεση με φωτογραφικό υλικό που παραθέτουμε στη συνέχεια. Η Σκάλα (προβλήτα) αυτή συνολικού αρχικού μήκους 120 μέτρων, κατασκευάστηκε το 1967-6 8. Αργότερα έγινε επέκτασή της κατά 80 μ. Ταυτόχρονα κατασκευάστηκαν όμοιες προβλήτες τόσο στην Περαία όσο και στην Αγ. Τριάδα. Οι τρεις αυτές προβλήτες κατασκευάστηκαν πάνω σε κολώνες, διατεταγμένες σε δύο παράλληλες σειρές που απέχουν μεταξύ τους περίπου όσο το πλάτος κάθε προβλήτας. Σε κάθε σειρά οι κολώνες απέχουν μεταξύ τους 3 μ., εδράζονται στον πυθμένα της θάλασσας και προεξέχουν από την επιφάνειά της περί τα 2,5-3 μ. Πάνω σ’ αυτές τις κολώνες εδράζεται η προβλήτα, αφήνοντας κάτω από αυτή το χώρο μεταξύ των κολωνών ελεύθερο για τα θαλάσσια ρεύματα και τον κυματισμό.

Αυτού του τύπου οι προβλήτες (σκάλες) δεν προκάλεσαν αισθητά και με εμφανείς συνέπειες προβλήματα προσάμμωσης ή διάβρωσης.

Όμως το 1997 στη Σκάλα των Νέων Επιβατών κατασκευάστηκαν, σε δύο φάσεις, κάθετα στην υπάρχουσα προβλήτα, δύο συνεχόμενα ολόσωμα (μασσίφ) επιχώματα μέσα στη θάλασσα, έτσι ώστε να δημιουργηθεί αλιευτικό καταφύγιο. Το προκύπτον έργο σε σχηματική οριζοντιογραφία φαίνεται στο ακόλουθο σχέδιο:

Σχηματική οριζοντιογραφική απεικόνιση σημερινής μορφής Σκάλας

και αλιευτικού καταφυγίου Νέων Επιβατών

Το μικρό αυτό λιμενικό έργο-θαλάσσιο μασσίφ επίχωμα, συνολικού μήκους μικρότερου των 100 m, διατάραξε έντονα την ευπαθή ισορροπία του θαλάσσιου και παράκτιου περιβάλλοντος της περιοχής.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την μεταφορά και απόθεση τεράστιων ποσοτήτων λεπτόκοκκων αμμωδών υλικών, την προσάμμωση με αυτά μεγάλης έκτασης εκατέρωθεν της αρχικής προβλήτας και την μετατροπή της έκτασης αυτής σε στεριά. Μέσα στα επόμενα τρία χρόνια από την κατασκευή του καταφυγίου, στη θέση της προβλήτας η προσάμμωση έφθασε στα 120 μ από την αρχική ακτογραμμή από την οποία “ξεκινούσε” η προβλήτα.

Δημιουργήθηκαν με τον τρόπο αυτό δύο, περίπου τριγωνικές, νέες επιφάνειες στεριάς από τα υλικά της προσάμμωσης και προφανώς μείωση του βάθους της θάλασσας μέσα στο υπόλοιπο αλιευτικό καταφύγιο.

Το γεγονός αυτό δείχνει ότι ο μέσος ρυθμός προσάμμωσης (τα πρώτα χρόνια) ήταν της τάξης των 40 μέτρων ετησίως.

Η κατάσταση αυτή, που πέραν της προσάμμωσης έχει ως αποτέλεσμα και τη μείωση της έκτασης του αλιευτικού καταφυγίου και άρα ελάττωση της χωρητικότητάς του σε αλιευτικά και άλλα σκάφη, οδήγησε την Τεχνική Υπηρεσία της Νομαρχίας Θεσσαλονίκης να συντάξει μελέτη για εξάμμωση (αφαίρεση της άμμου) και να εκτελέσει σχετική εργολαβία για την αφαίρεση μέρους της άμμου που είχε αποτεθεί.

Η εργολαβία αυτή εκτελέστηκε (εργολάβος Καματάκης) το έτος 2000. Αφαιρέθηκαν με εκσκαφές 120.000 m3 άμμου και απομακρύνθηκαν από την περιοχή. Η αφαίρεση αυτή, μείωσε την έκταση της επιφάνειας προσάμμωσης κατά ένα μικρό μέρος. Στη κεντρική ζώνη αυτής, που αντιστοιχεί στην παλαιά προβλήτα, τα 120 μ που είχαν προσαμμωθεί, μειώθηκαν κατά 30-35 μ από την αφαίρεση της άμμου των 120.000 m3. Απ’ αυτό προκύπτει ότι την πρώτη τριετία τα υλικά προσάμμωσης ήταν της τάξης των 500.000 m3.

Έκτοτε και μέχρι σήμερα το φαινόμενο της προσάμμωσης μένει “ζωντανό” και εντός της 5ετίας περίπου που μεσολάβησε από τον καθαρισμό (εξάμμωση) του 2000, η συνεχιζόμενη προσάμμωση ξαναγέμισε το χώρο που είχε εξαμμωθεί και ήδη προωθείται η δημιουργία νέας στεριάς και πέρα των 120 m από την αρχική θέση της ακτογραμμής.

Την τελευταία επομένως 5ετία ο ρυθμός προσάμμωσης μειώθηκε σε σχέση με την πρώτη 3ετία, παραμένει όμως ακόμη αρκετά υψηλός και σε μέση ετήσια βάση είναι της τάξης των 7 μέτρων (35 μ νέας προσάμμωσης εντός 5ετίας). Την πενταετία αυτή αποτέθηκαν περί της 150.000 m3 άμμου.

Η ως άνω περιγραφείσα κατάσταση που αφορά το φαινόμενο της προσάμμωσης στη Σκάλα των Νέων Επιβατών, δίδει μια συγκεκριμένη πραγματική εικόνα πορείας και εξέλιξής του.

Αυτή την πληροφόρηση και γνώση θα πρέπει να αξιολογήσομε και να κάνομε εκτιμήσεις για τις αναμενόμενες προσαμμώσεις μετά την επέκταση κατά 1 Km του διαδρόμου προσαπογειώσεων του αεροδρομίου και όχι την αμφίβολης αξιοπιστίας πρόβλεψη των μοντέλων.

Συμπερασματικά, διαπιστώνεται ότι το φαινόμενο της προσάμμωσης όπως αποδεικνύεται από το υφιστάμενο μικρό λιμενικό έργο των Νέων Επιβατών, είναι εξόχως έντονο. Επισημαίνεται σχετικά ότι η διεύθυνση της επέκτασης μέσα στη θάλασσα του διαδρόμου προσαπογειώσεων 10-28 του αεροδρομίου, σε μορφή μασσίφ επιχώματος, είναι σχεδόν ίδια με αυτήν του μικρού θαλάσσιου επιχώματος του αλιευτικού καταφυγίου Νέων Επιβατών.

4. Διαβρώσεις παραλίας Αγ. Τριάδας

Η αμμώδης παραλιακή ζώνη, πλάτους 10-15μ, επεκτείνεται ως συνεχόμενη ζώνη προς τα δυτικά μέχρι και δυτικότερα περί τα 200-300μ των εγκαταστάσεων του ΠΙΚΠΑ Αγ. Τριάδας.

Δυτικότερα της θέσης αυτής, η ακτή είναι διαμορφωμένη σε μεγάλης κλίσης φυσικά πρανή έως και κατακόρυφες κρημνώδεις ζώνες μέχρι το ακρωτήριο Μεγάλο Εμβόλιο.

Στην ακραία δυτική αμμώδη ζώνη παρατηρούνται έντονα διαβρωτικά φαινόμενα τόσο στην περιοχή του ΠΙΚΠΑ, όσο και δυτικότερα. Η θαλάσσια διάβρωση που παρατηρείται στην ακτή αυτή έχει προσβάλλει εγκαταστάσεις του ΠΙΚΠΑ, καθώς και επιμήκη προστατευτική από τη διάβρωση προκυμαία από οπλισμένο σκυρόδεμα, η οποία έχει υποστεί υποσκαφή, καθίζηση και θραύση όπως φαίνεται στο συνημμένο φωτογραφικό υλικό.

Η κρημνώδης ακτή μέχρι το Μεγάλο Εμβόλιο δομείται από νεογενή πετρώματα ευπαθή στις φυσικές διεργασίες αποσάθρωσης και διάβρωσης. Πρόκειται για μάργες, αμμώδεις μάργες, ψαμμίτες μικρής συνήθως συνοχής, κατά θέσεις μαργαϊκούς ασβεστόλιθους και κοκκινοχώματα. Η θαλάσσια δράση διαβρώνει τη βάση των κρημνωδών ακτών, την υποσκάπτει, με συνέπεια να προκαλούνται καταπτώσεις πετρωμάτων, κατακρημνίσεις βράχων και κατολισθήσεις χαλαρών υλικών στις θέσεις που τέτοια υλικά συσσωρεύονται και τα νερά (υπόγεια και επιφανειακά) επιτείνουν την αστάθεια τους και οδηγούν σε αστοχία των κλιτύων.

Η χρήση αυτών των κρημνωδών ακτών πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή και να τοποθετηθούν σε όλο το μήκος τους, πινακίδες που να γνωστοποιούν στους χρήστες τους κινδύνους για πιθανές καταπτώσεις-κατακρημνίσεις και κατολισθήσεις.

Το υπάρχον στην περιοχή αυτή ευαίσθητο καθεστώς ισορροπίας ακτών, με έκδηλα τα φαινόμενα των διαβρωτικών διεργασιών και άλλων εδαφικών ασταθειών και αστοχιών, θα διαταραχθεί από τα μεγάλης κλίμακας έργα επέκτασης του διαδρόμου προσαπογειώσεων 10-28 του αεροδρομίου, λόγω κυρίως των αναμενόμενων αλλαγών και μεταβολών στη διεύθυνση και ταχύτητα των θαλασσίων ρευμάτων, με συνέπειες στην ακτή και στην ακτογραμμή, μη προβλέψιμες.

Ι. Κουμαντάκης

Καθ. Ε.Μ.Π.

7.6.06

Η Κυβέρνηση και ο διάδρομος 10-28

Το έργο της επέκτασης του διαδρόμου «ωρίμασε» επί ΠΑΣΟΚ. Επί σειρά ετών ο Κώστας Σημίτης ερχόταν στην Έκθεση και – μεταξύ άλλων – εξήγγειλε την έναρξη του έργου. Πέρασε έτσι στη συνείδηση των Θεσσαλονικιών ως ένα από τα «μεγάλα» έργα, τα οποία θα συνέβαλαν αποφασιστικά στην ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης.

Το ΠΑΣΟΚ διαδέχτηκε η κυβέρνηση της ΝΔ, η οποία ως αντιπολίτευση κατηγορούσε την κυβέρνηση Σημίτη για ολιγωρία – ότι δηλαδή δεν υλοποιεί τα «μεγάλα έργα» Συνέβαλε κι αυτή δηλαδή στην εμπέδωση της αντίληψης ότι η επέκταση του διαδρόμου μέσα στο Θερμαϊκό, η υποθαλάσσια αρτηρία και το μετρό είναι έργα απολύτως απαραίτητα, για να ξεφύγει η Θεσσαλονίκη από την υπανάπτυξη και τη μιζέρια.

Έφτασε λοιπόν η στιγμή που τα 3 αυτά έργα αρχίζουν. Αντί όμως οι πολίτες να επικροτούν και να χαίρονται, άρχισαν να ανησυχούν σοβαρά. Για την υποθαλάσσια αρτηρία οι αντιρρήσεις ακούγονται περισσότερο, για την επέκταση του διαδρόμου λιγότερο.

Ωστόσο, δε μένουν αμφιβολίες ότι το έργο της επέκτασης θα είναι καταστροφικό για το Θερμαϊκό. 2 με 3 μέτρα διάβρωση της ακτής στην Περαία, σε ετήσια βάση, προβλέπει η αρχική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, με χρήση μαθηματικών μοντέλων – 1 μέτρο το χρόνο (σύμφωνα με πληροφορίες) προβλέπει η πρόσφατη μελέτη που έγινε σε μοντέλο προσομοίωσης στο ΕΜΠ. Και οι δύο μελέτες χαρακτηρίζουν τη διάβρωση αυτή ως «ήπια και αντιμετωπίσιμη».

Για μια αμμουδιά που έχει πλάτος λιγότερο από 10 μέτρα, η διάβρωση που αναμένεται (και στο «αισιόδοξο» και στο «απαισιόδοξο» σενάριο) δεν είναι καθόλου «ήπια» - αντίθετα είναι θηριώδης, καθώς η αμμουδιά θα εξαφανιστεί σε λίγα μόλις χρόνια, η διάβρωση θα προχωρήσει στον παραλιακό δρόμο και οι πρώτες οικοδομές θα έρθουν σε άμεση επαφή με τα νερά, όπως υποστηρίζει ο καθηγητής του ΕΜΠ Κουμαντάκης. Για να αποτραπούν αυτά τα φαινόμενα, θα ξεκινήσει ένας κύκλος έργων «προστασίας» των ακτών (κυματοθραύστες, λιθοριπές κλπ) τα οποία εκτός του ότι θα καταστρέψουν αισθητικά την ανατολική ακτή, το μόνο που θα πετύχουν θα είναι η μεταφορά της διάβρωσης στους Νέους Επιβάτες και στην Αγία Τριάδα, όπως έχει συμβεί σε αντίστοιχες περιπτώσεις.

Η διάβρωση λοιπόν δεν μπορεί να χαρακτηριστεί «ήπια» - αλλά αυτό δεν είναι το μόνο πρόβλημα. Ειδικοί επιστήμονες υποστηρίζουν πως η περιοχή από την επέκταση προς την Καλαμαριά (κατ’ αρχήν) θα μεταβληθεί σε λιμνάζοντα βούρκο, καθώς το παρεμβαλλόμενο εμπόδιο θα ακυρώσει τη λειτουργία αυτοκαθαρισμού, που πραγματοποιείται μέσω των θαλασσίων ρευμάτων – και μοναδικός τρόπος απαλλαγής των νερών από τα λύματα (και της Καλαμαριάς από τη δυσωδία) θα απομείνει η «ανταλλαγή» που γίνεται με τον υπόλοιπο Θερμαϊκό όταν επικρατούν συγκεκριμένες καιρικές συνθήκες, αραιά και που… Κανένας δεν είναι σε θέση να γνωρίζει ποιο ακριβώς θα είναι το μέγεθος του προβλήματος, γι’ αυτό και οι υπάρχουσες μελέτες περιορίζονται να «προβλέπουν» πως κάθε πρόβλημα ΘΑ μελετάται και ΘΑ αντιμετωπίζεται ΟΤΑΝ εμφανιστεί, κατά την κατασκευή του έργου ή αργότερα.

Είναι προφανές ότι η πολιτική ευθύνη όσων υλοποιούν το έργο, με αυτούς τους όρους, είναι μεγάλη – καθώς επίσης και εκείνων που το υποστηρίζουν, ως συνέχιση της δικής τους πολιτικής επιλογής. Είναι επίσης προφανές ότι το μεγαλύτερο πολιτικό πρόβλημα θα το έχει αυτός που κατέχει την εξουσία, δηλαδή η Κυβέρνηση.

Για τον πρωθυπουργό κ. Καραμανλή μοιάζει απολύτως αναγκαία (και λογική) μια τολμηρή πολιτική απόφαση για «πάγωμα» του έργου και συζήτηση περί αυτού από μηδενική βάση, όπως ζητάει ο Δήμος Θερμαϊκού – και όλο και περισσότεροι πολίτες της ευρύτερης περιοχής. Θα είναι άδικο για τον πρωθυπουργό να συνδέσει το όνομά του με την κατασκευή ενός έργου, το οποίο αν υλοποιηθεί όπως σχεδιάστηκε, με μαθηματική ακρίβεια θα δημιουργήσει άλυτα προβλήματα στη θάλασσα και τις ακτές.

Οι πολίτες της Θεσσαλονίκης θα κατανοήσουν και θα στηρίξουν μια τέτοια απόφαση, της οποίας την αναγκαιότητα προσπαθούν και οι «Πολίτες για το Θερμαϊκό» να αναδείξουν. Υπάρχει ακόμα καιρός, πριν αρχίσει το μπάζωμα. Και αν η τελική απόφαση είναι ότι το αεροδρόμιο πρέπει να παραμείνει στην τωρινή του θέση και να αναβαθμιστεί, κανένας δε θα αντιδράσει (παρόλο που η θέση αυτή δεν είναι η καταλληλότερη, για χωροταξικούς, αναπτυξιακούς και άλλους λόγους) εφ’ όσον το έργο γίνει με τέτοιο τρόπο που να σέβεται το περιβάλλον και τους κατοίκους. Για παράδειγμα, το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Θερμαϊκού έχει προτείνει την επέκταση μέσα στον Κόλπο κατά 200 μέτρα (αντί χίλια) με στήριξη σε πυλώνες και όχι συμπαγή κατασκευή, με ταυτόχρονη επέκταση προς την ξηρά. Έτσι εξασφαλίζεται το απαιτούμενο μήκος του διαδρόμου και προστατεύεται (δε γνωρίζουμε βέβαια πόσο αποτελεσματικά) ο Θερμαϊκός.

Η πρόταση αυτή δείχνει ότι κανένας δεν έχει ανεξήγητες εμμονές – να θέλει σώνει και καλά να μην αποχτήσει η Θεσσαλονίκη ένα σύγχρονο αεροδρόμιο. Αυτή που θα είναι ανεξήγητη θα είναι η εμμονή της Κυβέρνησης να κατασκευάσει ένα έργο για το οποίο εκφράζονται τόσο έντονες ανησυχίες από τους πολίτες, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και ειδικούς επιστήμονες. Και είναι βέβαιο πως θα είναι και πολιτικά καταστροφικό, για εκείνους στους οποίους θα χρεωθεί η πολιτική ευθύνη.

Πως θα περάσουν ξανά από την Καλαμαριά και την Περαία;

6.6.06

Χωρίς λόγια


(Το έστειλε φίλος, με καλλιτεχνικές ανησυχίες)

6 έκτου 06 (φτού!) - τι έγινε σήμερα

Μέλη της ομάδας πρωτοβουλίας στο συνέδριο των Ωκεανολόγων και στην (πολυπληθή) εκδήλωση για την Υγεία στην Πλατεία Ιπποδρομίου.

*

Επικοινωνία ευρωβουλευτή με μέλος της ομάδας, με στόχο κατάθεση ερώτησης για το θέμα του διαδρόμου 10-28 στο Ευρωκοινοβούλιο.

*

Η προκήρυξη (και άλλο υλικό) κυκλοφορεί ήδη σε ηλ. διευθύνσεις με πρωτοβουλία διάφορων φίλων. Στείλτε τη και σε βουλευτές, δημάρχους, παράγοντες κλπ.

5.6.06

Δραστηριότητες, 5 Ιουνίου 2006

Σήμερα, Δευτέρα 5 Ιουνίου, μέλη της πρωτοβουλίας "Πολίτες για το Θερμαϊκό" μοίρασαν προκηρύξεις στους συμμετέχοντες (μεταξύ αυτών ο περιφερειάρχης κ. Τσιότρας) στην "1η Συνάντηση Κοινωνικού Διαλόγου για τη διαχείρηση νερού στη λεκάνη του Ανθεμούντα", που έγινε στο Πολιτιστικό Κέντρο της Θέρμης.

*

Προχθές, από άλλους της πρωτοβουλίας, μοιράστηκαν προκηρύξεις στο "2ο Συνέδριο Περιβάλλοντος του ΑΠΘ για τα προβλήματα της Θεσσαλονίκης και της γύρω περιοχής". Οι φίλοι που παρίσταντο έκαναν παρεμβάσεις για το πως εννοείται η ανάπτυξη του Θερμαϊκού με την κατασκευή του διαδρόμου, τι επιπτώσεις θα έχει η κατασκευή της επέκτασης στο Θερμαϊκό κλπ. Επισημάνθηκε επίσης οτι ο διάδρομος (με μελετητή από το ΑΠΘ) βρίσκεται σε αντίθεση με την αγωνία του Συμβουλίου Περιβάλλοντος του ΑΠΘ, για την προστασία του Θερμαϊκού.

*

Έγινε "μίνι αυτοψία" στο εργοτάξιο της επέκτασης. Στο μεγαλύτερο μέρος του δρόμου έχει στρωθεί ψιλό χαλίκι (καλό, για τα δικά μας αυτοκίνητα), ενώ αριστερά της (κλειστής) εισόδου έχουν μπει οι βάσεις για ένα ακόμα πολύ μεγάλο προ-κατ.

*

Κυκλοφόρησε η εφημερίδα "τα εν Οίκω εν Δήμω" της Οικολογικής Κίνησης Θεσσαλονίκης. Οι υπεύθυνοι αφαίρεσαν ...διαφημίσεις, για να μπορέσουν να συμπεριλάβουν τμήμα της προκήρυξης και τμήμα ενός άρθρου με θέμα γιατί το αεροδρόμιο πρέπει να πάει στα δυτικά της Θεσσαλονίκης.

*

Τρίτη 6/6/2006, εκδήλωση "Υγεία και Περιβάλλον", Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης (Πλ. Ιπποδρομίου) ώρα 7.30'

*

Άρχισε στη Θεσαλονίκη (στο λιμάνι) το "8ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Ωκεανογραφίας και Αλιείας", που θα διαρκέσει ως την Πέμπτη. Να δούμε πως θα οργανώσουμε καλύτερα την παρέμβασή μας!

Η "Θεσσαλονίκη" για την επέκταση

Σήμερα, 5 Ιουνίου 2006, η εφημερίδα «Θεσσαλονίκη» φιλοξενεί στο σαλόνι της ολόκληρη την προκήρυξή μας, μαζί με το λογότυπο - και μια σύντομη συνέντευξη περί της πρωτοβουλίας «Πολίτες για το Θερμαϊκό». Δυστυχώς, η εφημερίδα δεν έχει ηλεκτρονική έκδοση.